Teachers Day
डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन जयंती
5 सप्टेंबर
डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन हे भारतीय तत्वज्ञ होते. ते भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती आणि दुसरे राष्ट्रपती होते. त्यांचा जन्म दक्षिण भारतात तिरुत्तनी या ठिकाणी झाला. हे गाव चेन्नई शहरापासून ईशान्येला ६४ किमी अंतरावर आहे. राधाकृष्णन यांचा ५ सप्टेंबर हा जन्मदिवस भारतात शिक्षक-दिन म्हणून साजरा केला जातो. डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचा जन्म ५ सप्टेंबर १८८८ रोजी मद्रास प्रेसिडेन्सी मधील चित्तोर जिल्ह्यातील तिरुत्तनी या ठिकाणी झाला. मद्रास ख्रिचन कॉलेज मधून त्यांनी पदवीचे शिक्षण घेऊन त्याच कॉलेज मधून पदवीत्तर शिक्षण घेतले. डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांनी शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर सुरुवातीस सहाय्यक प्राध्यापक आणि नंतर प्राध्यापक म्हणून अनुक्रमे मद्रास प्रेसिडेन्सी कॉलेज आणि म्हैसूर विद्यापीठामध्ये १९१८ - १९२१ दरम्यान काम केले. म्हैसूर विद्यापीठाने राधाकृष्णन यांचा तत्वज्ञानाचे प्राध्यापक म्हणून गौरव केला.
१९२१ - १९३१ या दरम्यान कोलकत्ता विद्यापीठाने त्यांना तत्वज्ञानाचे प्राध्यापक म्हणून नियुक्त केले.
राधाकृष्णन १९३१ - १९३६ मध्ये आंध्र विद्यापीठाचे कुलगुरू झाले. १९३९ मध्ये पंडित मदन मोहन मालविययांच्या विनंतीवरून त्यांनी बनारस विद्यापीठाचे कुलगुरू म्हणून सूत्र हाती घेतले. ते १९४८ पर्यंत बनारस विद्यापीठाचे कुलगुरू राहिले.
सर्वेपल्ली राधाकृष्णन हे तत्वज्ञ म्हणून प्रसिद्ध होते. जगभर त्यांची तत्वज्ञान प्रसिद्ध होती. भारताने १९५४ साली त्यांना 'भारतरत्न' हा किताब देऊन त्यांना गौरविले. भारतरत्न, माजी राष्ट्रपती आणि शिक्षक डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांची जयंती दरवर्षी ५ सप्टेंबर रोजी शिक्षक दिन म्हणून साजरी केली जाते. शिक्षणाबद्दल डॉ. राधाकृष्णन यांना अतिशय जिव्हाळा होता. शिक्षण क्षेत्रात अधिकाधिक विकास घडून यावा यासाठी ते आयुष्यभर प्रयत्नशील होते.
1954 मध्ये डॉ. राधाकृष्णन यांना देशातील सर्वोच्च पुरस्कार भारतरत्न पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. देशातील शिक्षण व राजकारणाच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण कामगिरी केल्याबद्दल.
1954 मध्ये डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांना जर्मन “ऑर्डर पौल ले मेरिट फॉर आर्ट्स अँड सायन्स” पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
1961 मध्ये डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांना जर्मन पुस्तक व्यापारातील “शांतता पुरस्कार” प्रदान करण्यात आला.
1962 मध्ये जेव्हा ते देशाचे राष्ट्रपती म्हणून नियुक्त झाले. यावेळी त्यांचा वाढदिवस 5 सप्टेंबर रोजी शिक्षक दिन म्हणून साजरा करण्याची घोषणा देखील करण्यात आली.
1963 मध्ये डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांना ब्रिटीश ऑर्डर ऑफ मेरिटने सन्मानित केले.
सन 1913 मध्ये ब्रिटीश सरकारने डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांना “सर” या पदवीने सन्मानित केले.
1938 मध्ये डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांची ब्रिटीश अॅकॅडमीचे सदस्य म्हणून नियुक्ती झाली.
1975 मध्ये सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांना अमेरिकन सरकारने टेम्पलेट्स बक्षीस दिले. आपण सांगू की हा मान मिळवणारा तो ख्रिस्ती ख्रिस्ती व्यक्ती होता.
डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांना इंग्लंड सरकारने ऑर्डर ऑफ मेरिटने सन्मानित केले.
1968 मध्ये डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांना साहित्य अकादमी फेलोशिप प्रदान करण्यात आली, हा पुरस्कार मिळवणारा तो देशातील पहिला व्यक्ती होता.
1968 मध्ये डॉ सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांच्या नावे ऑक्सफोर्ड विद्यापीठाने शिष्यवृत्ती सुरू केली.
चांगल्या शिक्षकांचा सन्मान हा संस्कृतीचा, सत्याचा व ज्ञानाचा सन्मान आहे. समाजाचा विकास सत्तेने होत नाही, यंत्राने होत नाही तर तो आदर्श शिक्षकांमुळे होत असतो. शिक्षकांचे महत्त्व असाधरण आहे हे जाणल्याशिवाय आपली तांत्रिक व यांत्रिक प्रगती होणार नाही.
ज्या देशामध्ये शिक्षकाला सर्वत्र मान व प्रतिष्ठा असते तेथील प्रज्ञावंत माणसे शिक्षण क्षेत्रातच अधिकाधिक आढळून येतात. असे देश सर्वांगीण प्रगती करू शकतात. समाजाला सुसंस्कृत करणारा शिक्षक हा देशाचा आधार आणि दिलासा आहे. त्यामुळे नागरिकांनी या पवित्र व्यवसायाचा सन्मान केला पाहिजे.
🙏 सर्वांना शिक्षक दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा !!! 💐
🙏 डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांना जयंती निमित्त विनम्र अभिवादन !!! 💐

1 Comments
I agree that teachers play a crucial role in society's development.
ReplyDelete